همهی ما با کیف پول سنتی آشنایی داریم و از آن برای حمل و نگهداری پول های اسکناسی خود استفاده کرده ایم. ماهیت و کاربرد کیف پول الکترونیکی که کیف پول دیجیتال هم نامیده می شود مشابه با کیف پول سنتی بوده با این تفاوت که برای نگهداری پول دیجیتال بکار می رود.
طبق آخرین گزارشهای حوزهی پرداخت، سهم تراکنشهای موبایلی از کل تراکنشهای خرد کشور هر سال رشد محسوسی داشته و کیف پولهای دیجیتال یکی از اصلیترین محرکهای این رشد بودهاند. اما دقیقاً کیف پول دیجیتال چیست، چطور کار میکند و چه فرقی با کیف پول ارز دیجیتال (کریپتو) دارد؟ در این راهنما بهطور کامل به این سوالات پاسخ میدهیم.
کیف پول الکترونیکی چیست؟
همانطور که از کیف پول فیزیکی برای حمل مقدار کمی اسکناس به منظور انجام خریدهای خرد و روزانه استفاده می شود، کیف پول الکترونیکی هم برای نگهداری و حمل پول دیجیتال به کار می رود.
به هر نوع دستگاه الکترونیکی یا سرویس آنلاینی که امکان شارژ موجودی و پرداخت تراکنش های الکترونیکی را داشته باشد، کیف پول دیجیتال گفته می شود. امروزه با گسترش تجهیزات الکترونیکی و دیجیتال از جمله گوشی های موبایل، بخش اعظم تراکنش ها از طریق کیف پول های دیجیتال موبایلی انجام می شود.
تقریبا همهی افراد یک گوشی موبایل هوشمند را همراه خود حمل می کنند بنابراین بهترین گزینه برای کیف پول الکترونیک به شمار می رود.
شیوهی کار این کیف پول ها به اینصورت است که کاربر با استفاده از سرویس شرکت های طرف قرارداد با بانک ها، برنامهی کیف پول دیجیتال فعال شده روی تلفن همراه خود را از طریق حساب بانکی به میزان دلخواه شارژ می کند. سپس در هنگام خریدهای روزانه از فروشگاه های محلی یا استفاده از درگاه پرداخت از کیف پول خود برای پرداخت سریع وجه استفاده می کند.
کیف پول دیجیتال با کیف پول ارز دیجیتال چه فرقی دارد؟
این دو مفهوم اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند، در حالی که کاملاً متفاوتاند:
- کیف پول دیجیتال:ابزاری برای نگهداری و پرداخت پول رایج (تومان) که با حساب بانکی شما در ارتباط است.
- کیف پول ارز دیجیتال (کریپتو ولت):ابزاری کاملاً جداست که برای نگهداری، ارسال و دریافت رمزارزهایی مثل بیتکوین و اتریوم استفاده میشود و هیچ پول فیزیکی یا فیاتی در آن ذخیره نمیشود بلکه کلیدهای دسترسی به دارایی روی بلاکچین را نگه میدارد.
کیف پول دیجیتال چطور کار می کند؟
شیوهی کار این کیفپولها ساده است: کاربر با استفاده از سرویس شرکتهای طرف قرارداد با بانکها، برنامهی کیف پول دیجیتال روی تلفن همراه خود را از طریق حساب بانکی به میزان دلخواه شارژ میکند. سپس در هنگام خرید از فروشگاههای محلی یا درگاههای پرداخت آنلاین، از همان موجودی برای پرداخت سریع استفاده میشود؛ بدون نیاز به وارد کردن شماره کارت، رمز دوم یا CVV2 در هر بار خرید.
مزایای استفاده از کیف پول الکترونیکی
استفاده از کیف پول الکترونیک به جای استفادهی مستقیم از کارت یا حساب بانکی مزایایی را شامل می شود که در اینجا به مهمترین آنها اشاره می کنیم.
بیشتر بخوانید: بانکداری الکترونیک چیست؟
افزایش امنیت حساب بانکی با کیف پول دیجیتال
بزرگترین تهدید امنیتی استفاده از کارت بانکی برای خریدهای روزانه، در خطر بودن کل موجودی حساب بانکی است. هنگامی که شما از مشخصات کارت بانکی خود برای پرداخت الکترونیکی استفاده می کنید در واقع کلید دسترسی به تمام موجودی حساب خود را در اختیار فروشنده قرار می دهید.
در طی سال های اخیر هزاران مورد نفوذ هکرها به پایگاه دادهی فروشگاه های آنلاین و محلی بزرگ گزارش شده که هدف آنها دسترسی به مشخصات کارت بانکی خریداران و سرقت موجودی حساب ها بوده است.
با استفاده و جایگزینی کیف پول دیجیتال به جای کارت بانکی و شارژ آن از طریق کارت اصلی بانکی، هنگام خرید از فروشگاه ها نگرانی از بابت دسترسی غیر مجاز به موجودی حساب خود نخواهید داشت و صرفا مبلغ شارژ شده در کیف پول الکترونیکی در معرض ریسک قرار می گیرد.
سهولت در پرداخت وجه با کیف پول الکترونیکی
در روش پرداخت دیجیتال وجه با استفاده از کارت بانکی، برای هر خرید از فروشگاه محلی یا آنلاین لازم است مشخصات کامل کارت شامل شمارهی ۱۶ رقمی، رمز دوم، تاریخ انقضا و CVV2 را وارد کنید که یک فرایند زمان بر و خسته کننده است به خصوص اگر تعداد خریدهای خرد بالایی داشته باشید.
با استفاده از کیف پول دیجیتال به راحتی و با اسکن کد QR درج شده روی باجهی فروشگاه محلی یا کد نمایش داده شده در درگاه پرداخت وب سایت فروشگاهی مدنظر خود می توانید مبلغ تراکنش را بدون نیاز به حساب بانکی پرداخت کنید.
طی سال های اخیر تعداد زیادی از تلفن های همراه هوشمند از قابلیت پرداخت NFC پشتیبانی می کنند که استفاده از کیف پول دیجیتال را باز هم ساده تر از قبل کرده است.
با فعالسازی قابلیت NFC روی کیف پول الکترونیکی کافیست گوشی موبایل خود را در مجاورت ماژول نصب شده در پایانهی پرداخت فروشگاه قرار دهید تا پس از تایید مبلغ نمایش داده شده روی صفحه نمایش موبایل، پرداخت وجه انجام شود.
کارت مترو، اتوبوس یا غذاخوری دانشگاه ها نمونهی دیگری از پرداخت وجه از طریق NFC هستند که از سال ها پیش در ایران مورد استفادهی عموم قرار گرفته است.
اتصال چند حساب بانکی به یک کیف پول
تنها با داشتن یک کیف پول می توانید موجودی آن را توسط چندین کارت بانکی شارژ کنید. بنابراین کیف پول دیجیتال محدود و وابسته به یک کارت بانکی نیست و مشکلی از بابت شارژ کردن کیف پول نخواهید داشت.
بیشتر بخوانید: نئو بانک چیست؟
کاربردهای کیف پول الکترونیکی
همانطور که در قسمت قبل اشاره شد از کیف پول الکترونیکی برای انجام تراکنش های روزمره استفاده می شود. خرید از فروشگاه های محلی و آنلاین، پرداخت کرایه تاکسی، استفاده از حمل و نقل عمومی مانند مترو و اتوبوس و انتقال وجه به اطرافیان از جمله مهمترین کاربردهای کیف پول الکترونیکی به شمار می رود.
کافیست یکبار کیف پول خود را با مبلغی دلخواه و از طریق کارت بانکی خود شارژ کنید و در طول هفته خریدهای روزانه و خرد را بدون نیاز به وارد کردن مشخصات کارت بانکی و در کمترین زمان ممکن انجام دهید.
استفاده از کیف پول دیجیتال شما را از به همراه داشتن کارت فیزیکی بانک بی نیاز می کند و از دردسرهای فراموش کردن کارت بانکی هم آسوده می شوید. شما هیچگاه گوشی موبایل هوشمند خود را فراموش نمی کنید بنابراین همیشه کیف پول دیجیتال را همراه خود خواهید داشت.
با توجه به قابلیت شارژ کیف پول دیجیتال توسط تمامی کارت های بانکی، برای خرید روزمره خود نیاز به حمل هیچکدام از کارت های بانکی نخواهید داشت و در هر زمانی که نیاز به شارژ مجدد کیف پول داشته باشید با استفاده از مشخصات کارت می توانید نسبت به افزایش موجودی کیف و انجام خریدهای روزانه اقدام نمایید.
البته در کنار مزایای بی شمار کیف پول دیجیتال، استفاده از این کیف پول یک ایراد هم دارد و آن، نیاز به اتصال به شبکهی اینترنت است. برخلاف کارت های بانکی که اتصال به شبکهی بانکی از طریق دستگاه کارتخوان فروشنده انجام می شود، برای بررسی و تایید تراکنش کیف پول باید گوشی موبایل دسترسی به اینترنت داشته باشد.
با گسترش شبکههای موبایلی و پرسرعت اینترنت و پشتیبانی تلفن های هوشمند از نسل های ۳ و ۴ نگرانی بابت اتصال کیف پول دیجیتال به اینترنت وجود ندارد و استفاده از این قابلیت کاملا توجیه پذیر است.
انواع کیف پول الکترونیکی (کیف پول دیجیتال)
بهتر است بدانید کیف پول الکترونیکی در چند نوع مختلف در اختیار مصرف کننده قرار می گیرد و محدود به یک نوع خاص نیست. در ادامه انواع کیف پول دیجیتال را بررسی می کنیم.
کیف پول الکترونیکی NFC
برای استفاده از تکنولوژی NFC لازم است تراشهی حاوی اطلاعات کیف پول دیجیتال در فاصلهی چند سانتیمتری ماژول گیرنده قرار بگیرد تا امکان ردوبدل داده شامل بررسی موجودی کیف و کسر مبلغ صورت گیرد.
QR Code
این کیف پول ها با اسکن کد QR حساب کیف پول مقصد را شناسایی کرده و کاربر با وارد کردن مبلغ تراکنش و تایید آن، درخواست انتقال پول را ارسال می کند. بیشترین کاربرد این نوع کیف پول در تاکسی های شهری و فروشگاه های محلی مشاهده می شود.
ارسال دیجیتال
از این نوع کیف پول برای خریدهای اینترنتی و آنلاین استفاده می شود و خبری از QR کد یا NFC نیست. در این حالت انتقال داده و تایید تراکنش تماما از طریق API سرویس دهندهی کیف پول و اتصال آن به فروشگاه آنلاین انجام می شود.
کیف پول هایی مانند PayPal، AliPay و Amazon از قدیمی ترین و پرکاربردترین کیف پول های این دسته به شمار می روند. در سال های اخیر در ایران هم چند نمونه از این کیف پول ها در دسترس مردم قرار گرفته است.
پرداخت از طریق پیامک
این کیف پول ها به دلیل امکانات کمی که در اختیار کاربر قرار می دهند از مقبولیت بالایی هم برخوردار نیستند. در این نوع از کیف پول، پیام های تایید تراکنش از طریق پیامک ردوبدل شده و نیازی به اتصال اینترنتی وجود ندارد.
انواع کیف پول دیجیتال از نظر مجوز و کاربرد
از منظر رگولاتوری، کیف پولهای دیجیتال معمولاً در سه دسته قرار میگیرند:
| نوع کیف پول | توضیح | نمونهی کاربرد |
| باز | امکان برداشت وجه نقد و انتقال به هر حساب بانکی دیگر را دارد | مشابه یک حساب بانکی کامل |
| بسته | فقط برای خرید از یک فروشگاه یا پلتفرم مشخص قابل استفاده است | کیف پول داخلی اپلیکیشنهای فروشگاهی |
| نیمهبسته | امکان خرید از چند فروشگاه یا پذیرندهی طرفقرارداد را میدهد، اما برداشت نقدی معمولاً محدود است | اغلب کیف پولهای پرداختی رایج ایران |
دانستن این تفاوت کمک میکند بدانید کیف پولی که انتخاب میکنید تا چه حد محدودیت دارد و آیا برای نیاز شما (مثلاً انتقال وجه به دیگران) مناسب است یا نه.
مزایای کیف پول دیجیتال نسبت به کارت بانکی
| ویژگی | کارت بانکی | کیف پول دیجیتال |
| ریسک در صورت افشای اطلاعات | دسترسی به کل موجودی حساب | فقط موجودی شارژشده در معرض ریسک است |
| سرعت پرداخت | نیاز به وارد کردن شماره کارت، رمز دوم و CVV2 | پرداخت با اسکن QR یا لمس NFC |
| نیاز به حمل فیزیکی | نیاز به همراهداشتن کارت | فقط گوشی موبایل کافی است |
| منابع شارژ | محدود به یک کارت | قابل شارژ از چند کارت بانکی مختلف |
جمع بندی
در این نوشته به بررسی مفهوم کیف پول دیجیتال پرداختیم و با کاربرد آن در زندگی روزمره افراد آشنا شدیم. در ادامه به مزایا و معایب استفاده از کیف پول های الکترونیکی اشاره کردیم و در نهایت، انواع کیف پول های دیجیتال رایج را برشمردیم.
اگر مالک یک کسب و کار اینترنتی هستید و یا قصد دارید کسب و کار جدید خود را در بستر اینترنت راه اندازی کنید توصیه می کنیم از یک سیستم فروشگاه ساز معتبر و قدرتمند مانند فروشگاه ساز زرین اکسپرس استفاده کنید. با استفاده از این فروشگاه ساز علاوه بر راه اندازی سریع وب سایت و عدم نیاز به دانش فنی و برنامه نویسی می توانید از امکانات درگاه پرداخت اینترنتی و کیف پول دیجیتال زرین پال هم به ساده ترین روش ممکن بهره مند شوید.
استفاده از روش های نوین پرداخت مانند درگاه پرداخت آنلاین و کیف پول های دیجیتال باعث تسهیل فرایند پرداخت سفارشات مشتریان شده و رضایت آنان را از کسب و کار شما افزایش می دهد.
سوالات متداول
خیر. کیف پول دیجیتال برای نگهداری و پرداخت پول رایج (تومان) استفاده میشود، در حالی که کیف پول ارز دیجیتال برای نگهداری رمزارزهایی مثل بیتکوین طراحی شده است.
بله، تا حد زیادی امنتر از استفادهی مستقیم از کارت بانکی است، چون فقط موجودی شارژشده در کیف پول در معرض ریسک قرار میگیرد، نه کل موجودی حساب بانکی.
بله. اغلب کیف پولهای دیجیتال محدود به یک کارت خاص نیستند و از طریق چند کارت بانکی مختلف قابل شارژ هستند.
در اغلب انواع (NFC، QR، ارسال دیجیتال) بله. تنها استثنا کیف پولهای پیامکی هستند که بدون اتصال اینترنت هم کار میکنند.
کیف پول باز امکان برداشت نقدی و انتقال آزاد دارد، کیف پول بسته فقط در یک فروشگاه خاص قابل استفاده است و کیف پول نیمهبسته بین این دو قرار میگیرد و در چند پذیرندهی طرفقرارداد کاربرد دارد.
