رسید کارت به کارت جعلی تصویری است که به‌ظاهر انجام انتقال وجه را نشان می‌دهد، اما لزوماً به معنای واریز واقعی پول نیست. اگر فروشگاه اینترنتی، آنلاین‌شاپ اینستاگرامی یا کسب‌وکار کوچکی دارید، برای اطمینان از دریافت پول، به تصویر رسید یا پیام ارسالی مشتری اکتفا نکنید و اپلیکیشن یا اینترنت‌بانک رسمی خود را باز کنید و ثبت تراکنش را در حساب دریافت‌کننده بررسی کنید.
در این راهنما، نشانه‌های مشکوک بودن رسید، روش بررسی واریز، راه‌های پیشگیری از کلاهبرداری با رسید جعلی و اقداماتی را که پس از وقوع چنین اتفاقی می‌توانید انجام دهید، توضیح می‌دهیم.
رسید کارت به کارت جعلی چیست؟
رسید کارت به کارت معمولاً اطلاعاتی مانند مبلغ انتقال، تاریخ و ساعت تراکنش، بخشی از شماره کارت مبدأ و مقصد و شناسه یا شماره پیگیری را نمایش می‌دهد. جزئیات دقیق آن به بانک و اپلیکیشن مورد استفاده بستگی دارد.رسید کارت به کارت جعلی تصویری دست‌کاری‌شده یا ساختگی است که ممکن است شبیه رسید یک تراکنش واقعی باشد، درحالی‌که انتقال وجه ادعاشده انجام نشده یا اطلاعات تصویر با تراکنش واقعی مطابقت ندارد.
این مسئله به‌خصوص برای فروشندگانی اهمیت دارد که سفارش‌ها را از طریق دایرکت اینستاگرام، تلگرام یا پیام‌رسان‌ها دریافت می‌کنند و پیش از بررسی حساب، کالا را ارسال می‌کنند.نکته مهم این است که تصویر رسید به‌تنهایی اثبات نمی‌کند پول به حساب شما واریز شده است.
رسید کارت به کارت جعلی چگونه ساخته می‌شود؟
در ساخت رسید کارت به کارت جعلی، از بات‌های تلگرامی یا اپلیکیشن‌های رسیدساز که توسط مجرمان سایبری برای این منظور طراحی و توسعه داده شده‌اند استفاده می‌شود. این ربات‌ها به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده‌اند که با وارد کردن اطلاعات گیرنده وجه در آن و تعیین میزان مبلغ واریزی، رسید فیک و جعلی در عرض چند دقیقه برای فرد سودجو صادر می‌شود. اساس کار این برنامه‌ها، جعل رسید کارت به کارت واقعی بانک‌ها و جایگذاری اطلاعات پرداختی جدید در آن است.
بر اساس آنچه پلیس فتا در این زمینه اعلام کرده است فرد متخاطی برای به دست آوردن نام کامل گیرنده وجه ابتدا یک تراکنش کارت به کارت سوری در اپلیکیشن‌های پرداخت آنلاین واقعی یا همراه بانک‌ها انجام می‌دهد. سپس با ورود به برنامه رسیدساز جعلی یا فعالسازی بات تلگرام، اقدام به صدور رسید واریزی فیک می‌کند. این رسید کارت به کارت جعلی به دلیل این که با رسیدهای واریزی اصلی شباهت نزدیکی دارد، اعتماد گیرنده وجه را به خود جلب می‌کند.
پس لازم است افراد و به خصوص صاحبان کسب‌وکارها این مورد را حتماً در نظر داشته باشند و برای جلوگیری از هر گونه سو استفاده مالی از آن‌ها، پیامک حساب بانکی خود را بررسی کنند. یا اگر پیامک بانکی آن‌ها فعال نیست، در وهله اول نسبت به فعالسازی آن اقدام کنند؛ در غیر این صورت، صحت رسید واریزی دریافتی را با چک کردن حساب بانکی خود تأیید کنند.
نمونه فیش جعلی و رسید فیک
در ادامه، یک نمونه فیش جعلی که می‌تواند به شما در تشخیص رسید کارت به کارت جعلی کمک کند، آورده شده است. همان‌طور که می‌بینید این فیش واریزی فیک در مواردی مثل شماره مرجع، سایز فونت و دکمه بازگشت با رسید واریزی اصلی تفاوت دارد. همچنین، در پایین رسید کارت به کارت جعلی، یک آدرس تلگرامی درج شده است که مربوط به آدرس بات تلگرامی است که فرد متقلب از آن برای ساخت رسید فیک استفاده کرده است.
بیشتر بخوانید:کلاهبرداری اینترنتی یا فیشینگ (phishing ) چیست؟
روش‌های تشخیص رسید کارت به کارت جعلی
در ادامه، قصد داریم 8 نشانه‌ای را که به شما در تشخیص رسید کارت به کارت جعلی کمک می‌کند، بررسی کنیم:
1.عدم مطابقت اطلاعات واریزی
یک راه تشخیص سریع رسید کارت به کارت جعلی، عدم مطابقت اطلاعات فیش واریزی فیک با واقعیت است. به عنوان مثال، ممکن است در جزئیات تراکنش، مواردی مثل نام دریافت کننده وجه، شماره کارت، مبلغ یا تاریخ به اشتباه وارد شده باشد بنابراین، شما می‌توانید با یک بررسی سریع، متوجه فیک بودن رسید انتقال وجه شوید.
2.وجود تناقض در ظاهر و فونت‌های رسید جعلی
در طراحی رسیدهای بانکی، همیشه از یک قالب‌بندی یکسان، فونت و رنگ مشخص استفاده می‌شود بنابراین، در صورتی که احساس کردید ظاهر رسید واریزی یا فونت‌های آن با رسیدهای قبلی‌تان متفاوت است، این عامل بسیار مشکوک به نظر می‌رسد.
3.رند بودن مبلغ واریزی
تراکنش‌های بانکی واقعی، معمولاً مبالغ غیر رندی دارند این در حالی است که در رسید کارت به کارت جعلی ممکن است این مبلغ به صورت رند و مضربی از 100 یا 1000 درج شده باشد.
4. شماره پیگیری غیر معتبر
صحت شماره پیگیری مندرج در رسیدهای کارت به کارت را می‌توانید با تماس با پشتیبانی بانک خود بررسی کنید؛ در صورتی که شماره پیگیری غیر معتبر باشد، به وضوح می‌توانید متوجه شوید که یک رسید کارت به کارت جعلی از فرد کلاهبردار دریافت کرده‌اید.
5. اشتباهات تایپی و نگارشی
فیش‌های رسمی بانکی، همیشه به صورت صحیح و بدون غلط املایی و نگارشی نوشته می‌شوند و قبل از انتشار، از نظر اشتباهات تایپی بررسی می‌شوند. با این حال، رسید کارت به کارت جعلی ساخته شده توسط کلاهبرداران اغلب حاوی غلط املایی و اشتباهات نگارشی است.
6. داشتن ظاهر نسخه قدیمی از رسیدهای بانکی
رسیدهای اصلی بانکی به‌طور مرتب، قالب و ظاهرشان به‌روزرسانی می‌شود تا ویژگی‌های امنیتی آن‌ها بیشتر شود. در نتیجه، استفاده از نسخه قدیمی رسیدهای بانکی برای کلاهبرداری از راه‌های دیگر تشخیص رسید کارت به کارت جعلی است.
7. وجود تناقض در لوگو یا نام بانک
در رسیدهای انتقال وجه معتبر، عناصر بصری تجاری مثل لوگو، رنگ سازمانی، فونت و نام بانک با دقت زیادی درج می‌شوند؛ بنابراین، هر گونه تناقض یا تغییر در طراحی لوگو، فونت و نام بانک به معنای سو استفاده مالی از شما است. به دلیل این که کلاهبرداران معمولاً در طراحی الگوی رسید کارت به کارت جعلی، نمی‌توانند برخی موارد را کاملاً با رسید اصلی مطابقت دهند. پس، سعی کنید به دنبال تفاوت‌های جزئی در آرم، رنگ‌ها و سایر ناهماهنگی‌های ظریف باشید تا فریب کلاهبرداران را نخورید.
8. وجود لینک کانال تلگرامی
رسیدهای بانکی، فاقد هر گونه لینک برنامه یا کانال‌های تلگرامی هستند بنابراین، وجود لینک کانال تلگرام در انتهای رسید، نشان دهنده فیش واریزی فیک است.
روش‌های مقابله با فیش واریزی فیک
متأسفانه، تاکنون بات‌ها و برنامه‌های رسیدساز زیادی طراحی شده‌اند که این امر، شیوه مقابله با ایجاد رسید کارت به کارت جعلی را دشوار می‌کنداما روش‌هایی وجود دارد که می‌توانید با استفاده از آن‌ها، احتمال دریافت رسید کارت به کارت جعلی را به صفر برسانید. این روش‌ها عبارتند از:
1. استفاده از درگاه پرداخت
با دریافت درگاه پرداخت، می توانید برای هر محصول یک لینک مجزا بسازید و در فروشگاه آنلاین خود قرار دهید، یا برای فروش راحت‌تر در اینستاگرام لینک هر محصول را در دایرکت بفرستید، بدون این که نیاز باشد آدرس پستی و شماره تماس و اطلاعات دیگری از مشتریان خود بخواهید و از همه مهمتر در برابر رسیدهای واریز جعلی در امان خواهید بود.
اگر می‌خواهید فرآیند فروش خود را تقویت کنید و در کنار آن از ابزارهای نوین مالی و امکانات ویژه‌ای مانند گزارش‌گیری از تراکنش‌ها، ساختن لینک پرداخت برای فروش محصولات در اینستاگرام و تلگرام و سایر خدمات مالی برای پردازش سفارش مشتریان خود بهره‌مند شوید می‌توانید با عضویت در زرین پال و ایجاد حساب کاربری، به تمامی این ابزارها دسترسی داشته باشید.
2. فعالسازی پیامک حساب
برای جلوگیری از دریافت رسید کارت به کارت جعلی، حتماً در اسرع وقت، سرویس پیامکی حساب خود را با مراجعه به بانک مربوطه فعالسازی کنید. در این صورت، زمانی که انتقال وجهی از حساب دیگران به حساب شما انجام می‌شود، بلافاصله پیامک افزایش موجودی به شماره همراه شما ارسال می‌شود.
همچنین، این را هم در نظر داشته باشید، زمان‌هایی که انتقال وجه به صورت پایا یا ساتنا انجام می‌شود، به دلیل این که سیکل قرار گرفتن وجه در حساب شما تابع قوانین خاصی است؛ باید تا زمانی که پول به حساب شما واریز نشده است از دادن کالا یا خدمات به شخص واریز کننده خودداری کنید.
3. بررسی موجودی حساب
گاهی اوقات این اتفاق رخ می‌دهد که به دلیل اختلالات بانکی یا آنتن دهی، پیامک واریزی با تأخیر برایتان ارسال می‌شود. در این موارد شما می‌توانید موجودی حساب خود را از طریق همراه بانک، اینترنت بانک یا دستگاه‌های خودپرداز ATM چک کنید.
4. استفاده از ابزارها و برنامه‌های هوش مصنوعی
واقعیت این است که بررسی فیش‌های واریزی به صورت دستی به ویژه در زمان‌هایی که رسید کارت به کارت فیک قابل تشخیص با رسید اصلی نیست؛ نمی‌تواند روش مناسبی برای تضمین جعلی بودن رسید باشد. در این زمینه، فناوری‌های هوش مصنوعی می‌توانند به شما در تشخیص فیش واریزی فیک کمک کنند. ازجمله ابزارهای هوش مصنوعی عبارتند از:
- تکنولوژی OCR: با استفاده از فناوری نویسه‌خوان نوری (ocr) می‌توانید رسیدهای جعلی را از طریق انطباق آن‌ها با الگوهای اصلی به سرعت شناسایی کنید. امروزه، وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های مختلفی به این فناوری مجهز شده‌اند که می‌توانند به شما در تشخیص رسید کارت به کارت جعلی کمک کنند.
- ابزارهای تجزیه و تحلیل داده‌های EXIF: الگوریتم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند فایل تصویری رسید جعلی را اسکن کنند و داده‌های EXIF آن را تجزیه و تحلیل کنند؛ تا متوجه شوند که آیا این رسید واریزی با نرم‌افزارهای ویرایش تصویر، تغییر یافته است یا خیر. این قابلیت به شما امکان می‌دهد تا بتوانید فیش واریزی فیک را با دقت بیشتری شناسایی کنید.
- نرم‌افزارهای هوشمند پردازش اسناد: این نرم‌افزارها هم از OCR و الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای استخراج داده‌ها و بررسی الگوهای تراکنش رسید واریزی استفاده می‌کنند؛ تا صحت فیش دریافتی را بر اساس الگوهای فیش اصلی تأیید کنند.
مطمئن‌ترین روش بررسی رسید کارت به کارت
برای اطمینان از واریز وجه، این مراحل را انجام دهید:
۱. اپلیکیشن یا اینترنت‌بانک رسمی خود را باز کنید. از لینک‌هایی که خریدار ارسال کرده برای ورود به حساب بانکی استفاده نکنید.
۲. گردش حساب و موجودی را بررسی کنید. ببینید مبلغ مورد انتظار واقعاً به حساب شما اضافه شده است یا خیر.
۳. جزئیات تراکنش را تطبیق دهید. مبلغ، زمان و اطلاعات موجود در سابقه بانکی را با سفارش مقایسه کنید. در صورت نیاز، جزئیات را از بانک خود پیگیری کنید.
۴. در صورت نبود واریز، کالا را تحویل ندهید. از خریدار بخواهید وضعیت انتقال را از بانک مبدأ پیگیری کند و تا روشن شدن موضوع منتظر بمانید.
۵. در انتقال‌های پایا و ساتنا، زمان‌بندی را در نظر بگیرید. این روش‌ها با کارت‌به‌کارت یکسان نیستند و ممکن است واریز مطابق چرخه‌های مربوط به همان سامانه ثبت شود. تا پیش از مشاهده و تأیید واریز در حساب مقصد، پرداخت را نهایی تلقی نکنید.
اگر رسید کارت به کارت جعلی دریافت کردیم چه کنیم؟
اگر به جعلی بودن رسید مشکوک شدید یا متوجه شدید وجهی دریافت نشده است، مراحل زیر را انجام دهید:
۱. سفارش را متوقف کنید. تا روشن شدن وضعیت پرداخت، کالا یا خدمات را تحویل ندهید.
۲. مدارک را حفظ کنید. تصویر رسید، پیام‌های ردوبدل‌شده، اطلاعات سفارش، شناسه حساب کاربری و زمان مکالمه را نگه دارید. از حذف گفتگوها خودداری کنید.
۳. حساب خود را دوباره بررسی کنید. مطمئن شوید تراکنش در گردش حساب ثبت نشده است و در صورت ابهام از بانک خود پیگیری کنید.
۴. اگر کالا ارسال شده یا خسارت مالی رخ داده است، سریع اقدام کنید. اطلاعات سفارش و مدارک ارسال را نیز حفظ کنید و موضوع را از مسیرهای رسمی پیگیری کنید.
۵. گزارش یا شکایت را از مسیر رسمی دنبال کنید. برای راهنمایی و پیگیری جرایم سایبری، به وب‌سایت رسمی پلیس فتا مراجعه کنید و مسیرهای ثبت گزارش و شکایت را مطابق راهنمایی رسمی دنبال کنید.
توجه داشته باشید که ثبت گزارش به‌تنهایی تضمین‌کننده بازگشت وجه نیست. هرچه مدارک دقیق‌تر و اقدام سریع‌تر باشد، پیگیری موضوع آسان‌تر خواهد بود.
جمع‌بندی
برای تشخیص رسید کارت به کارت جعلی، به نشانه‌های ظاهری بسنده نکنید. تفاوت در فونت، لوگو، اطلاعات تراکنش یا رفتار عجولانه خریدار می‌تواند هشداری برای بررسی بیشتر باشد، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی نتیجه قطعی نمی‌دهد.
قاعده اصلی برای فروشندگان این است: تا زمانی که واریز را در حساب خود یا وضعیت معتبر پرداخت را در پنل پذیرنده تأیید نکرده‌اید، سفارش را پرداخت‌شده تلقی نکنید.
اگر فروش شما از طریق شبکه‌های اجتماعی انجام می‌شود، استفاده از درگاه یا لینک پرداخت می‌تواند فرایند دریافت و پیگیری وجه را منظم‌تر کند و نیاز به بررسی دستی رسیدهای تصویری را کاهش دهد.
