بانک مرکزی و شبکه شاپرک به منظور حفظ امنیت تراکنشهای آنلاین و مدیریت ریسکهای مالی، سقفهایی را برای پرداختهای اینترنتی تعیین میکنند. این محدودیتها با هدف جلوگیری از پولشویی، کلاهبرداری مالی و سوءاستفادههای احتمالی اعمال میشوند. به عبارت دیگر، تعیین سقف تراکنش بر روی درگاه پرداخت به شفافیت فضای مالی کشور کمک کرده و مانع انتقال مبالغ بسیار بالا بدون نظارت میشود. برای مثال، تراکنشهای بزرگ میتوانند جهت پنهانسازی منابع مالی غیرقانونی بهکار گرفته شوند و محدود سازی سقف پرداخت، این ریسک را کاهش میدهد. افزون بر این، اعمال سقف تراکنش آنلاین از خروج بیرویه سرمایه و نوسانات شدید در بازار ارز نیز جلوگیری میکند.
سقف تراکنش درگاه پرداخت اینترنتی ۱۴۰۴ چقدر است؟
بر اساس جدیدترین بخشنامه بانک مرکزی، سقف پرداخت اینترنتی برای هر فرد حقیقی در سال ۱۴۰۴، معادل ۲۰۰ میلیون تومان در شبانهروز تعیین شده است. این سقف مجموع خریدهای اینترنتی فرد با تمام کارتهای بانکی او را شامل میشود. هدف از این افزایش، تسهیل خریدهای پرمبلغ و حمایت از کسبوکارهای آنلاین بوده است.
این سقف برای اشخاص حقیقی با حسابهای غیرتجاری اعمال میشود. در مورد اشخاص حقوقی، رقم مشخصی اعلام نشده، اما در عمل برخی بانکها بسته به اعتبار مالی شرکت، سقفهای بالاتری برای پذیرندگان حقوقی مانند شرکتهای بزرگ در نظر میگیرند.
لازم به ذکر است که سقف یادشده عمدتاً برای مشتریان حقیقی با حسابهای عادی (غیرتجاری) اعمال میشود. درباره اشخاص حقوقی (شرکتها و کسبوکارهای ثبتشده)، بانک مرکزی رقم مشخص و ثابتی را در بخشنامه فوق ذکر نکرده است؛ در عمل اما بسیاری از بانکها و شرکتهای پرداخت برای مشتریان حقوقی یا کسبوکارهای بزرگ، سقفهای روزانه بالاتری در نظر میگیرند. این انعطاف به شرکتها اجازه میدهد تا متناسب با سطح فعالیت و اعتبار مالیشان، محدودیت پرداخت آنلاین خود را افزایش دهند. به عنوان مثال، برخی پذیرندگان حقوقی (مانند شرکتهای هواپیمایی یا خودروساز) از سقف تراکنش بالاتر از حد معمول برخوردارند تا بتوانند مبالغ بزرگ را از طریق درگاه اینترنتی پذیرش کنند.
چگونه سقف درگاه پرداخت اینترنتی را افزایش دهیم؟
برای افزایش سقف پرداخت اینترنتی بیش از ۲۰۰ میلیون تومان در روز، میتوانید با مراجعه به شعب بانک یا از طریق سامانههای آنلاین بانک، درخواست رسمی ثبت کنید. ارائه مدارک هویتی، مالی و در صورت لزوم، مدارک شغلی یا مالیاتی الزامی است.
پس از بررسی اعتبار شما توسط بانک، در صورت تأیید، سقف تراکنش افزایش مییابد. معمولاً افرادی با حساب تجاری یا پرونده مالیاتی فعال شانس بیشتری برای دریافت سقف بالاتر دارند. در غیر این صورت، بهتر است برای مبالغ بالاتر از روشهایی مانند ساتنا یا مراجعه حضوری استفاده کنید.
سقف خرید در دیگر روشهای پرداخت (دستگاه کارتخوان، ساتنا، پایا، پل، کارتبهکارت)
علاوه بر درگاه اینترنتی، سایر ابزارهای پرداخت الکترونیک نیز دارای سقفها و محدودیتهای مشخصی در سال ۱۴۰۴ هستند. مهمترین آنها به شرح زیر است:
- دستگاه کارتخوان (POS): سقف پرداخت از طریق کارتخوانهای فروشگاهی برای افراد حقیقی طبق مصوبات جدید بانک مرکزی معادل ۵۰ میلیون تومان در روز برای هر کارت بانکی است. اگر یک فرد چند کارت بانکی داشته باشد، سقف مجموع تراکنشهای روزانه او از طریق تمامی کارتها حداکثر ۲۰۰ میلیون تومان در روز خواهد بود. به عبارت دیگر، یک کارت به تنهایی نمیتواند بیش از ۵۰ میلیون تومان در روز خرید کند و محدودیت تجمیعی بر اساس کد ملی شخص حداکثر ۲۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. این سقف برای اشخاص بالای ۱۸ سال بوده و برای افراد کمسن، مبالغ کمتری در نظر گرفته شده است (مثلاً افراد ۱۲ تا ۱۸ سال حداکثر ۱۵ میلیون تومان در روز با هر کارت). شایان ذکر است برخی بانکها برای پذیرندگان حقوقی یا کسبوکارهای بزرگ سقف کارتخوان را بیشتر از ۵۰ میلیون در روز تعیین میکنند تا این مشتریان بتوانند پرداختهای روزانه خود را به راحتی مدیریت کنند.
- ساتنا: سامانه تسویه ناخالص آنی (ساتنا) برای انتقال مبالغ کلان بینبانکی به کار میرود. ساتنا از لحاظ حداکثر مبلغ ارسالی در روز عملاً محدودیت سقف ندارد و مشتریان میتوانند مبالغ بسیار بالا را از این طریق منتقل کنند؛ با این حال طبق رویههای ضدپولشویی، انتقالهای با رقم بالاتر از ۴۰۰ میلیون تومان نیازمند ارائه اسناد و مستندات مربوط (مثل سند خرید ملک یا خودرو) به بانک شده است.
علاوه بر این، بانک مرکزی حداقل مبلغ قابل انتقال از طریق ساتنا را اخیراً افزایش داده است. حداقل مبلغ هر دستور پرداخت ساتنا از ۵۰ میلیون تومان به ۱۰۰ میلیون تومان ارتقاء یافته است، بنابراین ساتنا مناسب انتقالهای کمتر از این رقم نیست. در مجموع، ساتنا برای پرداختهای خیلی بزرگ کاربرد دارد و تراکنشهای آن به دلیل تسویه آنی، نیازمند دقت و شفافیت بوده و تحت نظارت دقیق ضدپولشویی انجام میشود. - پایا: سامانه اتاق پایاپای الکترونیکی (پایا) جهت انتقال بینبانکی در حجم انبوه و زمانبندیشده استفاده میشود. بانک مرکزی در سال ۱۴۰۴ سقف مبلغ هر تراکنش پایا را از ۱۰۰ میلیون تومان به ۲۰۰ میلیون تومان افزایش داده است.
به عبارت دیگر، هر دستور پرداخت پایا میتواند تا ۲ میلیارد ریال (۲۰۰ میلیون تومان) باشد. با این وجود، سقف مجموع انتقال وجه روزانه یک مشتری حقیقی از طریق پایا و ساتنا در بستر غیرحضوری جمعاً همان ۲۰۰ میلیون تومان است. این بدان معناست که مثلاً اگر فردی ۲۰۰ میلیون تومان را با یک تراکنش پایا انتقال دهد، دیگر در همان روز امکان انتقال مبلغ دیگری از حسابهای خود به روش پایا/ساتنا نخواهد داشت مگر با مراجعه حضوری به شعبه. پرداختهای پایا معمولاً جهت مبالغ متوسط و پرداختهای دورهای (مثل حقوق و قبوض) بهکار میرود و طبق زمانبندی سیکلهای تعیینشده توسط بانک مرکزی تسویه میگردد.
- پل: سامانه پرداخت لحظهای (پل) یک زیرساخت تازهتر برای انتقال سریع بینبانکی تا سقف مشخص است. در سال ۱۴۰۴، سقف تراکنشهای غیرحضوری پل از ۱۰ میلیون تومان به ۵۰ میلیون تومان در روز افزایش یافته است. این افزایش سقف موجب شده پل به روشی کارآمدتر برای انتقال فوری مبالغ نسبتاً بزرگ بدل شود.
همچنین طبق ابلاغیه بانک مرکزی، سقف انتقال حضوری پل (از طریق شعب بانکها) به ۱۰۰ میلیون تومان در روز رسیده است. علاوه بر مبلغ، محدودیت تعداد تراکنشهای پل نیز وجود دارد؛ هر شخص حقیقی در پل حداکثر میتواند روزانه ۵ انتقال انجام دهد. پل برای جابهجایی سریع پول (در حد چند ثانیه) بین بانکها طراحی شده و اکنون با سقف ۵۰ میلیون تومان، بسیاری از نیازهای انتقال فوری را پوشش میدهد. البته تراکنشهای پل نیز مشمول دستورالعمل شفافسازی تراکنشها هستند و بانکها موظف به رعایت مقررات ضدپولشویی در این بستر میباشند. - کارتبهکارت: انتقال وجه کارت به کارت (شتابی) از رایجترین روشهای پرداخت خرد است که سقف آن با توجه به ابزار مورد استفاده مقداری متفاوت بود، اما اخیراً یکپارچه شده است. در سال ۱۴۰۴ سقف انتقال کارتبهکارت غیرحضوری برای هر کارت بانکی ۱۰ میلیون تومان در روز است. این سقف که تا پیش از این ۵ میلیون تومان بود، در تیرماه ۱۴۰۴ با مجوز بانک مرکزی و همکاری شاپرک دو برابر شد. بنابراین اکنون انتقال وجه از طریق برنامکهای پرداخت یا همراهبانکها تا ۱۰ میلیون تومان در شبانهروز برای هر کارت امکانپذیر است.
گفتنی است مجموع مبالغ کارتبهکارت واریزی به یک حساب در ماه نیز با هدف بررسیهای مالیاتی محدود شده است؛ طبق دستورالعملها، جمع مبالغ واریزی به کارتهای بانکی اشخاص حقیقی فاقد پرونده مالیاتی نباید از حدود ۱ میلیارد تومان در ماه تجاوز کند. البته این سقف ماهانه بیشتر جنبه نظارتی دارد و تخطی از آن منجر به اعمال تجاری بر حساب و پیگیری مالیاتی میشود. در مورد کارتبهکارت حضوری از طریق خودپرداز داخل شعب نیز معمولاً سقف مشابه ۱۰ میلیون تومان اعمال میگردد. اما انتقالهای کارتبهکارت حضوری در شعب بانک (از طریق دستگاههای مخصوص یا فرم ساتنا/پل) میتواند تا ارقام بالاتری انجام شود که بانک مقصد بسته به مقررات داخلی ممکن است به جای کارتبهکارت از مسیرهای دیگر (مانند پل حضوری یا ساتنا) استفاده کند.
جمعبندی
در سال ۱۴۰۴ سقف تراکنشهای بانکی افزایش یافته و این موضوع نشاندهندهی سیاست بانک مرکزی برای تسهیل پرداختهای الکترونیکی است. سقف پرداخت اینترنتی برای افراد حقیقی به ۲۰۰ میلیون تومان رسیده و محدودیت انتقال در پایا، پل و کارتبهکارت نیز افزایش یافته است.
در کنار این تسهیلها، نظارتها نیز دقیقتر شده و تراکنشهای مشکوک ممکن است نیازمند بررسی بیشتر باشند. برای کسبوکارهایی که نیاز به سقفهای بالاتر دارند، ارائه درخواست رسمی به بانک به همراه مدارک مالی امکان ارتقاء سقف را فراهم میکند. در سایر موارد، پیشنهاد میشود از روشهایی مانند ساتنا یا مراجعه حضوری برای انتقال مبالغ بالا استفاده شود. رعایت این سقفها، علاوه بر افزایش امنیت کاربران، به سلامت نظام مالی کشور نیز کمک میکند.
